Armenia zaniepokojona kaukaskim wyścigiem zbrojeń
Jednak na militaryzacje regionu wypada spozierać w szerszym kontekście. Sztokholmski Instytut Badań nad Pokojem – SIPRI szacuje, że światowe wydatki na zbrojenie w ubiegłym roku wyniosły 1,2 trylion dolarów amerykańskich i poprzedni o 3,5 odsetek wyższe niż w roku poprzedzającym.
Ostry ewolucja budżetów obronnych i towarzysząca im militaryzacja krajów Południowego Kaukazu martwi międzynarodową społeczność ewolucja w wydatkach na zbrojenia w Armenii, Azerbejdżanie i Gruzji przekracza ewolucja dochodu narodowego brutto 20-40-krotnie.
Na ktokolwiek milion mieszkańców Południowego Kaukazu przypada 75 czołgów i 85 jednostek artylerii. To o mrowie większa proporcja niż u trzech dużych państw sąsiadujących z regionem - Iranu, Rosji i Turcji. strzałka ilości broni w trzech nie uznawanych separatystycznych terytoriach w regionie – Abchazji, Osetii Południowej i Górskim Karabachu, wykazuje ewolucja wokół trzykrotny.
Sugeruje to, że nie zważając na zakończenia zimnej wojny i wysiłków dla nowej międzynarodowej konstrukcji bezpieczeństwa, gros krajów bez ustanku wierzy, że najlepszym sposobem obrony jest utrzymywanie efektywnej armii.
Budżet wojskowy Armenii w 2007 roku wynosi 271 milionów dolarów, innymi słowy 3,5% dochodu narodowego brutto. Wydatki podyktowane są zagrożeniem ze strony Azerbejdżanu czy potencjalnym ze strony Turcji.
Rząd Armenii odrzuca oskarżenia, że przekracza przydziały udzielone mu w toku traktatu o Siłach Konwencjonalnych w Europie z 1990 (CFE) i utrzymuje, że zachowuje limity i zapobiega nowemu wyścigowi zbrojeń na Kaukazie (Azerbejdżan ze swojej strony oskarża Ormian o utrzymywanie zasobów zbrojnych z wyjątkiem CFE w Górskim Karabachu).
Międzynarodowi inspektorzy, w tym wielu z Turcji – "odwiecznego wroga" Armenii potwierdzają, że republika Armenii nie przekracza przydziałów przyznanych na mocy CFE.
Armenia jest oskarżana o militaryzację regionu na mocy przyjmowanie uzbrojenia od Rosjan z ich byłej 62-ej bazy wojskowej w Akhalkalaki w Gruzji – współcześnie zamkniętej , do rosyjskiej bazy w Gyumri w Armenii.
Oficjele ormiańscy odpowiadają stwierdzeniem, że gros wyposażenia to pojazdy i amunicja, i jego agregat jest własnością sił rosyjskich, a nie ormiańskich. Twierdzą oni, że cale przedsięwzięcie jest jawne i odbywa się za porozumienie władz Gruzji, w zgodzie z zapisami CFE.
Armenia przygląda się azerbejdżańskiemu zwiększaniu środków na zbrojenie dwanaście miesięcy w dwanaście miesięcy i oskarża swych sąsiadów o łamanie CFE. dla przykładu w 2006 roku Azerbejdżan deklarował, że posiada 217 czołgów i kupił 41 czołgów z Ukrainy i Białorusi, przekraczając w ten wyjście liczbę 38 przyznaną w toku CFE.
Były minister obrony Armenii - Vagarshak Harutiunian mówi: ”Nie wiadomo za bardzo, w jakim zakresie OBWE i NATO są w stanie wymóc na Baku przestrzeganie ustalonych przydziałów. W tej sytuacji jasnym jest, że Azerbejdżan winien bądź wyjść z CFE bądź zaskoczyć je respektować”.
Ormianie utrzymują, że Azerbejdżan wykorzystuje wzmocniony budżet obronny, dzięki większym dochodom z ropy, by wymóc jednostronne koncesje na przestrzeni negocjacji ws. Górskiego Karabachu. wszelako dodają, że wzmożenie azerbejdżańskich zbrojeń jest niezbędnym, przecież nie wystarczającym warunkiem do wznowienia walk.
Niewiele znaczy, że pewnie znaczna część wydatków militarnych Azerbejdżanu jest przeznaczona na siły morskie na Morzu Kaspijskim, a na mocy to nie skierowana bez ogródek przeciw Górskiemu Karabachowi czy Armenii. liczny w tym rozległym i bogatym w energię zagłębiu są potencjalnym źródłem konfliktu w przyszłości. Baku jest podobnie jak zmuszone do utrzymywania części swoich sił w innych regionach kraju – np. na południowej granicy, by odpierać inne potencjalne zagrożenia.
“W odpowiedzi na ewolucja wydatków wojskowych Azerbejdżanu, flanka ormiańska skupia się na tańszych systemach obronnych” - mówi Sergei Minasian, ekspert wojskowy, zastępca dyrektora Kaukaskiego Instytutu Mediów w Erewaniu. “Armenia podobnie jak używa rozsądnie swego członkostwa w CIS Wspólnym Pakcie Bezpieczeństwa i sojuszu z Rosją. dla przykładu pod dosyć tego 2006 roku, Baku kupiło drogi, współczesny myśliwiec MiG-29 od Ukraińców. jakby w tym samym czasie ogłoszono, że rosyjsko-ormiański platforma przeciwlotniczy znajdujący się w Armenii, zostanie zastąpiony na mocy nowocześniejszy i postawiony w klasa gotowości bojowej.”
Zarówno NATO jak i Rosja dokładają swoją cegiełkę do militaryzacji Południowego Kaukazu. NATO i CIS rywalizują o wpływy nieco niż skupiają się na otwartej agresji. Aktywność NATO w regionie spotyka się z życzliwością Armenii, która gościła manewry Sojuszu.
Jednakże jak do tej pory, relatywną stabilizację gwarantowała w dużej mierze balans militarna, której głaz węgielny stanowił porozumienie CFE. o ile porozumienie CFE zacznie się rozpadać być może to doprowadzić do destabilizacji i wzrostu napięcia na Południowym Kaukazie, dokąd być może drugi raz powstać groźba wybuchu nierozwiązanych konfliktów.